ICEBO LIKANKULUNKULU ELIKHULU | ISIGABA 06
Westville - South Africa / www.coptrust.org.za
UBANI OYINGXENYE MOMGQUGQUZELI WECEBO LIKANKULUNKULU?
6.1 INHLOSO
Inhloso yalesi sigaba ukufunda ngoNkulunkulu, uBaba wethu osezulwini, nokubheka imvelaphi yeNkosi uJesu Kristu nokuthi kungani lokhu kubalulekile kithi.
6.2 ISIFINGQO
Sizomane siqale lesi sigaba ngokuhlonza ukuthi ubani ngempela uMgqugquzeli weCebo Elikhulu. Sizothola okuningi mayelana nesimo Sakhe ngisho negama Lakhe. Sizobheka ukuthi umhleli wecebo ube nguBaba kanjani nokuthi amandla Akhe asiza kanjani ukwenza isiqiseko sok ukuthi icebo liyafezeka.
6.3 INGXOXO
6.3.1 Ubani uMgqugquzeli Wecebo?
Lo kubonakala kungumbuzo ofanelekile. Sisebenzise isikhathi esithile kuleli Cebo Elikhulu, kodwa kuthiwani ngalowo onguMgqugquzeli uqobo Lwakhe? Emuva laphaya kuNumeri 14:21 safunda ukuthi icebo ngelikaNkulunkulu ka-Israyeli owayekhuluma noMose entabeni yaseSinayi. Ngakho-ke uMgqugquzeli wecebo nguNkulunkulu ka-Israyeli onguMdali wezulu nomhlaba futhi (Isaya 45:12).
6.3.2 Liyini Igama Lakhe?
Manje njengoba sesiyazi ukuthi uNkulunkulu unguMgqugquzeli weCebo Elikhulu, sizofisa ukumazi kangcono uMgqugquzeli wecebo. Indawo engcono kakhulu ongaya kuyo ukuze uthole okuningi ngoMgqugquzeli wecebo ukoya kwiZwi Lakhe. IBhayibheli lisipha ulwazi oluningi ngoNkulunkulu futhi lisitshela nange gama Lakhe.
Ku-Eksodusi 3:13-15 Moses ubuza uNkulunkulu ukuthi ngubani igama lakhe. Kulapha lapho igama likaNkulunkulu lembulwa khona ngokukhethekile ngokuthi ‘YHWH’ nakuba ezinguqulweni eziningi zeBhayibheli leli gama lihunyushwa ngokuthi ‘NKOSI’. Lapho uNkulunkulu ezibonakalisa inkazimulo yakhe kuMose ku-Eksodusi 34:5-7, sazwisisa ukuthi wachaza isimo sakhe kuMose. Ukubhekisisa la mavesi kuveza ukuthi empeleni wayengachazi isimo sakhe kuphela, kodwa negama lakhe, YHWH.
6.3.3 Iyini inhloso yegama?
Igama likaNkulunkulu, YHWH, empeleni igama lomndeni. Lokho kusho ukuthi uNkulunkulu uhlose ukuba abantu abaningi baliphathe igama lakhe, kufane nse nesibongo kulesi sikhathi sethu samanje. Leli igama elinikezwa abangcwele bakaNkulunkulu, labo abakhetha ukuzisa inkazimulo kaNkulunkulu ezimpilweni zabo; “USimeyoni ulandisile indlela uNkulunkulu aqala ngayo ukuhambela abezizwe ukuba athathe kubo abantu egameni lakhe” (IzEnzo 15:14).
Kulokhu sibona imiqondo emithathu ehlobene kakhulu eyenza imibono eyahlukene ngeCebo likaNkulunkulu Elikhulu. Sinenkazimulo kaNkulunkulu evezwa ngegama lakhe, elihlanganisa isimo sakhe. Kulokhu siyabona ukuthi ngolunye usuku umhlaba uyogcwala abantu abaphethe igama likaNkulunkulu (IsAmbulo 3:12, Zakariya 14:9). UZakariya 14:9 ukubeka kucace ukuthi igama likaNkulunkulu liyoba yilo kuphela igama ngolunye usuku. Bonke abantu bayoba ngabaphathi begama Lakhe nenkazimulo Yakhe iyogcwala umhlaba.
6.3.4 Siyini Isimo SikaNkulunkulu?
UNkulunkulu ungoPhakade
Ukuphila kukaNkulunkulu akunakuqala namophelo, Yena ungowaphakade (1 uThimothewu 1:17) “yedwa onokungafi, owakhe ekukhanyeni okungenakusondelwa kuko, okungekho muntu kuye owambonayo nongambonayo” (1 uThimothewu 6:16). Uthi ngaye uqobo: “Yimi owenza umhlaba, ngadala umuntu phezu kwawo; izandla zami zelula amazulu, ngalayela ibandla lazo lonke” (Isaya 45:12).
UNkulunkulu unguMoya
UNkulunkulu uchazwa ngokuthi ‘unguMoya’ noma ‘Amandla’. “uNkulunkulu unguMoya; abakhonza kuye bafanele ukukhonza ngomoya nangeqiniso” (uJohane 4:24).
UNkulunkulu unamandla onke
UNkulunkulu uthi Ungamandla okuwukuphela kwawo. UNkulunkulu uthi ubusa emavelini abantu (Daniyeli 4:17) futhi umemezela ukuthi unguNkulunkulu oyedwa vo (Isaya 45:5-7). Lokhu kusho ukuthi kukhona amandla amanje nala weqiniso endaweni yonke (igama elithi ‘Nkulunkulu’ empeleni lisho amandla). UNkulunkulu ubhekele konke okwenzekayo kokubili okuhle nokuthi “okubi” (Isaya 45:7).
UNkulunkulu ukhona ndawo zonke
Lokhu kusho ukuthi akukho ndawo lapho singaya khona ukuze sicashe kuNkulunkulu (IHubo 139:7-12). UNkulunkulu wazi konke, lokhu kusho ukuthi akukho mcabango, namfiso, efihlekile kuNkulunkulu. Uyazi zonke izinto kuhlanganise nalokho okuzokwenzeka esikhathini esizayo, (Isaya 46:9-10, Mathewu 10:30).
“Khona abasaba uJehova bakhuluma omunye komunye; uJehova walalela, wezwa, kwalotshwa incwadi yokukhumbula phambi kwakhe ngenxa yalabo abasaba uJehova nabazisa igama lakhe.” (Malaki 3:16)
UNkulunkulu uluthando
Zonke izici zikaNkulunkulu zihlangana sici esisodwa esiyinhloko, futhi leso sici sithi uNkulunkulu uluthando. Lokhu kuhlanganisa isimo sakhe, nakho konke ayikho, futhi kuyinto eyinhloko ebuhlobweni bakhe nathi. Kafushane nje isamba sazo zonke izici zikaNkulunkulu, isiHiawu sakhe, uMusa, uKubekezela, uMusa oSizayo neQiniso wuthando. (1 uJohane 4:16).
6.3.5 Indlela kaNkulunkulu yensindiso yembulwe egameni Lakhe
Igama lakhe elithi YHVH linezincwadi ezine ezilandelanayo, futhi incwadi ngayinye yembula igrefu kwinqubo yaphezulu yokubuyisana noNkulunkulu. Yod – Incwadi yokuqala yiYod, futhi imele isandla esivulekile ngesiHebheru. Leli yigrefu lokuqala lokuza kuNkulunkulu. Liqala ngathi ngokuvula izandla zethu sishiya izinto zethu — lokho esingakwenza thina ngokwethu nalokho esicabanga ukuthi siyakwazi. Hey – Incwadi yesibili yiHey. Incwadi yokuphefumula. Vele uthi “hey” ube nomuzwa wokuthi imayelana nani. Le ngxenye yohambo imayelana nokuphefumula ukuphila kwethu. Lapho uphefumula wonke umoya wakho uyafa. Leli grefu limayelana nokufa kwethu. Vav – Incwadi yesitathu, Vav, ibizwa ngokuthi yincwadi yesipikili ngesiHebheru. Imele uJesu oyiNdlela kuphela lapho singahlanganiswa khona noNkulunkulu. Ngakho uma sesifile singena emuseni kaNkulunkulu ngokuzihlanganisa noJesu. Hey – Incwadi yesine nayo iyi “hey”, ngoba igama likaNkulunkulu liyigama eliphilayo. Inokuphefumula ngaphandle nokuphefumula ngaphakathi. Uma sesifile sahlangana noJesu manje sesiphefumula kakhulu umoya/umoya kaNkulunkulu futhi ngaleyo ndlela siba muntu omusha. (1 AbaseKorinte 6:19, Roma 8:14).
Amagrefu amane ensindiso, njengoba emgqeni egameni likaNkulunkulu, athi kumele: Sikholelwe (Yod – ukholo lokushiya ubuwena uze kuNkulunkulu), Siphenduke (Hey – phefumula ngaphandle, ufele impilo yakho yakudala), SIBHAPATHIZWE (Vav – kuJesu sihlanganiswa noNkulunkulu), bese siphila (Hey – phila impilo emandleni nase museni kaNkulunkulu). Lokhu kuzoxoxwa ngakho kabanzi esigabeni esilandelayo.
6.3.6 UNkulunkulu unguBaba na?
UNkulunkulu uzibonakalisa kithi njengoBaba. Lokhu kubuhlobo obukhethekile kakhulu obuziswe umhlatshelo kaJesu nomsebenzi wakhe empilweni yethu manje. Manje sesiyakwazi ukuhlanganyela kulo buhlobo obukhethekile noMgqugquzeli weCebo Elikhulu. Ubizo lakhe kithi ukuba sihlanganyele nomndeni Wakhe nokuba Yena abe nguBaba wethu. UNkulunkulu uselule uthando lwakhe kithi ukuba sibe amadodana namadodakazi Akhe.
“Bhekani ukuthi ungakanani uthando uBaba asiphe lona lokuba sizokubizwa ngokuthi abantwana bakaNkulunkulu; thina siyibo impela.” (1 uJohane 3:1)
KuRoma, uPawulu ukhuluma ngesifiso sikaNkulunkulu sokuba sibe abantwana bakhe abamukelwe; “Ngoba anamukelanga umoya wobugqila ukuba nibuye nesabe, kepha namukela umoya wobuntwana, esikhala ngaye sithi: “Abba, Baba!” (Roma 8:15).
Lokhu konke kuxhumana emuva neCebo likaNkulunkulu Elikhulu. Uma siba amalungu omndeni weNkosi, kungokwemvelo ukuthi sibe negama Lakhe. Njengawo wonke umndeni, wonke amalungu anegama lomndeni elifanayo, esilibiza ngokuthi isibongo.
UNkulunkulu ufuna ukugcwalisa umhlaba ngomndeni Wakhe, amadodana namadodakazi Akhe uqobo. Uma lokhu sekufezekile igama Lakhe liyogcwala umhlaba wonke. Uma igama Lakhe kuyilo kuphela igama, khona-ke inkazimulo Yakhe iyosibekela umhlaba njengoba amanzi esibekela ulwandle kanti necebo liyoba yinto yangempela! Umthandazo uJesu awufundisa abafundi bakhe, umthandazo weNkosi, empeleni umthandazo womndeni ohlanganisa konke ebesilokhu sikutsho: “Baba wethu osezulwini, malingcweliswe igama lakho; mayize umbuso wakho; mayenziwe intando yakho emhlabeni njengasezulwini” (Mathewu 6:9).
Umthandazo uqala ngokugcizelela iqiniso lokuthi uNkulunkulu unguBaba wethu — ubuhlobo bomndeni ebesilokhu sikhuluma ngabo. Sesibonile ukuthi ngenxa yokuthi uNkulunkulu unguBaba wethu thina singabantwana bakhe siba ngabaphathi begama Lakhe. Ngakho-ke umugqa olandelayo ugxila ekubalulekeni kwegama likaNkulunkulu. Ngabe igama likaNkulunkulu liyokwenziwa njani ngcwele emhlabeni wonke ekugcineni? Lokhu sesikuphendulile phambilini lapho sibuza umbuzo esigabeni sesi-2, “Icebo Elikhulu liyofezeka kanjani?” - Mayize umbuso wakho. Umbuso uyindlela uNkulunkulu afeza ngayo iCebo lakhe Elikhulu. Ngamanye amazwi umbuso uyindlela intando kaNkulunkulu noma inkazimulo Yakhe ekhandla ngayo umhlaba wonke. Ekugcineni lapho uKristu ebuya njengeNkosi phezu komhlaba wonke kuyoba noMbuso owodwa kuphela, iGama elilodwa, uNkulunkulu oyedwa, noBaba oyedwa phezu kwabo bonke (1 AbaseKorinte 15:24-28, Zakariya 14:9). Ake siqhubeke nokuthandaza lo mthandazo obaluleke kangaka!
“uJehova uyakuba yiNkosi phezu komhlaba wonke; ngalelo langa uJehova uyakuba munye, negama lakhe libe linye.” (Zakariya 14:9)
6.3.7 Amandla KaNkulunkulu Ayini?
Amandla kaNkulunkulu abizwa ngokuthi nguMoya wakhe oNgcwele. Lawa amandla enza konke kusukela ekudalweni komhlaba (IHubo 104:30, Genesise 1:2) kuya ekuzalweni kwaphezulu kukaJesu (Luka 1:35) kuye ekushukumiseni abantu ukuba babhale iBhayibheli. “Ngoba akukho siprofetho esake seziswa ngentando yomuntu, kodwa abantu bakhuluma bevela kuNkulunkulu, beqhutshwa nguMoya oNgcwele” (2 uPetru 1:21). Lokhu kusho ukuthi uMoya oNgcwele, amandla kaNkulunkulu, ubaluleke kakhulu ekugcwalisekeni kweCebo lakhe Elikhulu. Njengoba sesibonile, “ngoba bonke abaholwa nguMoya kaNkulunkulu, labo bangabantwana bakaNkulunkulu” (Roma 8:14). Ubuhlobo bethu noBaba wethu bufikeleleka kuphela ngamandla akhe aphezulu. Uyisisekelo sokholo lwethu, ngaleyo ndlela nensindiso yethu.
“Ukukhuluma kwami nokushumayela kwami akubanga ngamazwi okuhlakanipha anyengayo, kepha kwaba ngokubonakalisa kukaMoya nokwamandla, ukuba ukholo lwenu lungami ngokuhlakanipha kwabantu, kepha ngamandla kaNkulunkulu.” (1 AbaseKorinte 2:4-5)
Kusemandleni kaNkulunkulu kuphela lapho singaphila khona impilo eyamukelekayo, futhi yingakho umthandazo kaPawulu kithi ubaluleke kangaka: “ukuba aniphe ngokwengcebo yenkazimulo yakhe ukuba niqungezwe ngamandla ngoMoya wakhe kumuntu ongaphakathi, uKristu ahlale ezinhliziyweni zenu ngokholo, ukuze nina nigxilile, nisekelwe eluthandweni, nibe namandla okuzwisisa kanye nabo bonke abangcwele ukuthi kuyini ububanzi, nobude, nokuphakama, nokujula, nokwazi uthando lukaKristu oludlula ukwazi, ukuze nigcwaliswe kuze kufike ekugcwalisekeni konke kukaNkulunkulu. Kuye-ke okwazi ukwenza okuningi kakhulu kakhulu kunakho konke esikuvezayo noma esikucabangayo, ngokwamandla asebenzayo kithi, kuye makube inkazimulo ebandleni nakuKristu Jesu kuzo zonke izizukulwane kuze kube phakade naphakade. Amen.” (Abase-Efesu 3:16-21).
6.3.8 Kungani Kubalulekile Ukumazi uMgqugquzeli Wecebo Elikhulu?
Njengoba sesibonile izikhathi eziningi uNkulunkulu uzimisele ukugcwalisa umhlaba ngesimo Sakhe. Ngakho-ke ubuhlobo noNkulunkulu bubaluleke kakhulu kunoma ubani ofisa ukuba nengxenye ecebeni likaNkulunkulu. UNkulunkulu udinga ukuba sibe nobuhlobo naye ukuze sibe yingxenye yomndeni wakhe futhi siphiwe ukuphila okuphandle. UJesu ngokwakhe uthe: “Ukuphila okuphandle yilokho ukuba bakwazi wena Nkulunkulu owedwa weqiniso, noJesu Kristu omthumileyo” (uJohane 17:3). Lokhu akusona ukwazi kwezemfundo, kodwa ukwazi okujule kakhulu, njengoba umntwana ezomazi uyise. Ukwazi okuvezwa ngothando. Ukwazi okudlula ukuqonda. Ukwazi okuhlangenwe nakho futhi okuzalwa okholweni.
Umbhaleli wencwadi eya kumaHebheru uyanezela ukuthi “ngaphandle kokholo akunakwenzeka ukumjabulisa; ngoba oza kuNkulunkulu fanele ukukholelwa ukuthi ukhona nokuthi uyabafeza labo abamfuna ngobuqotho” (AmaHebheru 11:6). UNkulunkulu usambulele isimo sakhe kakhulu ngoJesu. UJesu nguye kuphela umuntu oveze isimo sikaNkulunkulu, uYise. Kangangokuba wakwazi ukuthi, “Osebone mina ubonile uBaba” (uJohane 14:9), kanti umbhaleli wamaHebheru uthi, “Yena ogqama inkazimulo yakhe, engumfanekiso uqobo Wesimo sakhe” (AmaHebheru 1:3).
Ziningi izindaba eBhayibhelini ezisisiza ukuba siqonde okuningi ngesimo sikaNkulunkulu. KuRoma uPawulu ufingqa isimo sikaNkulunkulu njengaleso somusa nobukhali; “Bheka-ke umusa nobukhali kukaNkulunkulu” (Roma 11:22). Isici sikaNkulunkulu esibaluleke kakhulu nesikhulu kunazo zonke, esikhuluma ngomusa wakhe, wuthando Lwakhe. UJohane uyaqinisekisa lokhu kithi encwadini yakhe yokuqala; “Nathi siyalwazi, siyalukholelwa uthando uNkulunkulu analo kithi. UNkulunkulu uluthando; ohlala eluthandweni uhlala kuNkulunkulu, noNkulunkulu uhlala kuye.” (1 uJohane 4:16). Kukhona futhi isici sokujezisa/sokuqondisa esisendimeni yesimo sikaNkulunkulu, futhi uNkulunkulu uzosijezisa lapho wehluleka ukumlalela, njengoba noma yimuphi ubaba oluthando nonakekelayo engenza.
“Ngoba iNkosi iyamshaya lowo emthandayo, ishaye yonke indodana eyemukelayo... uNkulunkulu usishayela okuhle kithi, ukuba sibe nengxenye ebungcweleni bakhe.” (AmaHebheru 12:6,10)
“Ukuphila okuphandle yilokho ukuba bakwazi wena Nkulunkulu owedwa weqiniso, noJesu Kristu omthumileyo.” (uJohane 17:3)
6.4 ISIPHETHO
Sifunde ukuthi:
- UNkulunkulu, umdali wezulu nomhlaba, unguMgqugquzeli weCebo Elikhulu.
- Wembulwa ngegama Lakhe, YHWH elikhombisa futhi nendlela yakhe yensindiso.
- Igama lakhe limele isimo Sakhe futhi siyakwazi ukuthwala igama Lakhe.
- Unesimo esiyingqayizivele;
- Ungowaphakade
- UnguMoya
- Unamandla onke
- Wazi konke
- Ukhona ndawo zonke
- Uluthando
- UnguBaba wethu futhi ufuna ubuhlobo bomndeni nathi.
- UMoya oNgcwele ungamandla kaNkulunkulu osebenza ngabo ezimpilweni zethu.
- Sabizelwa ukukhombisa isimo sikaNkulunkulu ngendlela efanayo neNkosi uJesu eyenza ngayo.
6.5 EZINYE IZIPIHLELO
Izinkomba ezilandelayo zinikeza usekelo olwengeziwe lwezindaba eziphakanyiswe ngenhla:
Isimo sikaNkulunkulu: Eksodusi 20:5-6, Numeri 23:19, 1 AmaKhosi 8:23, IHubo 139:1-12, Isaya 40:25-26, Isaya 45:5-13,18-19, Isaya 46:9, Jeremiya 32:17-19, Marku 12:29, Abase-Efesu 4:6, AmaHebheru 12:29.
UNkulunkulu udala okuhle nokubi: Eksodusi 4:11, Duteronsemi 32:39, Jobe 2:10, Isaya 45:7, Amosi 3:6.
UBANI OYINGXENYE MOMGQUGQUZELI WECEBO LIKANKULUNKULU?
UMgqugquzeli wecebo nguNkulunkulu, owembulwe ngegama lakhe, YHWH, futhi okhethe ukuba nguBaba walabo abamthandayo nangedodana yakhe uJesu basondela kuye.
UNkulunkulu uluthando. — 1 uJohane 4:8
UNkulunkulu ukukhanya. — 1 uJohane 1:5
UNkulunkulu unguMoya. — uJohane 4:24